Phương Pháp Giáo Dục Montessori Là Gì ? – 5 phút để ba mẹ hiểu rõ về Montessori

Phương Pháp Giáo Dục Montessori Là Gì ? – 5 phút để ba mẹ hiểu rõ về Montessori

Trong khoảng 5 năm trở lại đây chúng ta thường được nghe đến nhiều các phương pháp giáo dục sớm cho trẻ một trong số đó là phương pháp giáo dục Montessori. Thực tế phương pháp giáo dục Montessori đã được phát triển ở Việt Nam cách đây khoảng 15 năm đặc biệt ở các thành phố lớn như Hà Nội và Sài Gòn nhưng ban đầu chủ yếu chỉ ở một số trung tâm giáo dục của nước ngoài và các trường tư thục dần dần nhận thấy được sự hiệu quả ước tính đã có khoảng 10.000 – 20.000 trường học và các tổ chức giáo dục áp dụng theo phương pháp giáo dục sớm này đặc biệt là ngay cả một số trường công lập vốn cứng nhắc trong việc thay đổi cũng đã sẵn sàng thay đổi đón nhận và ứng dụng phương pháp giáo dục hiệu quả này. Vậy Phương pháp giáo dục Montessori là gì ?

 

1. Phương Pháp Montessori Là Gì?

Phương pháp giáo dục Montessori là một phương pháp giáo dục trẻ em dựa trên nghiên cứu và kinh nghiệm của bác sĩ, tiến sĩ và nhà giáo dục người Ý Maria Montessori (1870–1952). Đây là phương pháp với tiến trình giáo dục đặc biệt dựa vào việc học qua cảm giác, và quan sát trẻ từ lúc bé đến khi trưởng thành.

Ở những trường học dạy trẻ theo phương pháp Montessori, bé sẽ được tự do lựa chọn, sáng tạo còn giáo viên sẽ đưa ra các hoạt động phù hợp với lứa tuổi của bé. Bé sẽ làm việc theo nhóm hoặc độc lập để khám phá kiến thức về thế giới xung quanh và phát triển tiềm năng tối đa.

Như vậy có thể nói, đây là phương pháp giáo dục sớm được xây dựng theo góc nhìn của một đứa trẻ khi bé muốn tìm hiểu và học hỏi. Phương pháp này còn là cách đánh giá toàn diện về thể chất, giao tiếp, cảm xúc và nhận thức của trẻ. Giúp các bé được phát triển lớn lên khỏe mạnh, năng động và hạnh phúc.

2. Lợi ích của phương pháp Montessori.

2.1 Tập trung vào các giai đoạn phát triển chính

Ở các trường học hoặc gia đình dạy theo phương pháp Montessori sẽ chủ yếu tập trung vào những cột mốc phát triển quan trọng đó là từ 0-3 tuổi và  3-6 tuổi. Tương ứng với các giáo cụ montessori 0-3giáo cụ montessori 3-6. Các bé sẽ được thực hành dựa trên những giáo cụ tương ứng với độ tuổi của các bé. Các bé nhỏ sẽ được học những giáo cụ Montessori chú trọng vào việc luyện tập vận động tinh và ngôn ngữ... Các bé lớn hơn chút sẽ được học những giáo cụ Montessori về kỹ năng, vận động, toán học, ngôn ngữ, sinh học… cũng như các hoạt động thường nhật như nấu ăn, vẽ tranh, làm đồ thủ công mỹ nghệ. Ngoài ra các bé cũng sẽ được tham gia nhiều trải nghiệm về cộng đồng thông qua những chuyến dã ngoại, tham quan, khám phá thiên nhiên.

2.2  Phương pháp Montessori phát triển tính ngăn nắp và trật tự, hòa nhập với mọi người, khả năng tập trung tốt và tính độc lập cao.

Các lớp học Montessori được thiết kế đặc biệt không giống lớp học truyền thống để trẻ tăng khả năng tập trung, giáo cụ Montessori và chương trình học hàng ngày giúp trẻ phát huy khả năng “tự thích nghi” (khả năng tự học và suy nghĩ về những gì mình đang học).

2.3 Phương pháp Montessori khuyến khích trẻ hoạt động cộng đồng gắn bó và quan tâm đến nhau

Lớp học trộn lẫn các độ tuổi mô phỏng hình thức gia đình. Trẻ lớn hơn sẽ giữ vai trò người dạy dỗ và làm gương cho các em; trẻ nhỏ hơn sẽ được động viên và tự tin đối mặt với các thách thức. Giáo viên sẽ tôn trọng, thể hiện tình yêu thương và tin tưởng khi giải quyết mẫu thuẫn của trẻ bằng biện pháp hòa bình.

2.4 Với phương pháp này trẻ được hoạt động tự do hơn nên sẽ thúc đẩy khả năng sáng tạo, tưởng tượng của trẻ

Trong môi trường Montessori, trẻ sẽ chủ động tham gia và tự quyết định mình sẽ tập trung học môn gì. Các giáo viên Montessori hiểu rằng sự thỏa mãn nội tại của trẻ sẽ kích thích tính tò mò và sự thích thú của trẻ, từ đó hình thành niềm đam mê học tập trong suốt cuộc đời.

2.5 Học theo phương pháp Montessori còn giúp trẻ luôn chủ động học hỏi và phát triển.

Giáo viên đóng vai trò là người tạo ra môi trường tự do cho trẻ và cung cấp các giáo cụ Montessori sau đó hướng dẫn và quan sát trẻ để trẻ tự do, chủ động sáng tạo với giáo cụ giúp trẻ luôn có tinh thần chủ động học hỏi phát triển.

2.6 Phát huy khả năng tự tin, tự chịu trách nhiệm cuả trẻ cũng là một ưu điểm của phương pháp Montessori

Trong môi trường Montessori trẻ sẽ học cách nhìn nhận việc làm của mình một cách biện chứng, nhận ra lỗi, sửa chữa và học hỏi từ chính sai lầm của mình. Đó cũng là cách giúp trẻ trưởng thành và hoàn thiện bản thân mình đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách sau này.

 

3. Nguyên Tắc Áp Dụng Phương Pháp Giáo Dục Montessori

3.1: Luôn luôn tôn trọng – không áp đặt trẻ

Điểm nổi bật nhất của phương pháp Montessori là “Tôn trọng quyền tự do của trẻ khi chọn cách học”. Ở các lớp học Montessori, trẻ được tự do lựa chọn hoạt động với các giáo cụ yêu thích theo sự phát triển của từng trẻ, ưu tiên sự phát triển tính cá nhân và tập trung vào việc đang làm.

Các giáo viên và ba mẹ chỉ giữ vai trò hướng dẫn và quan sát không áp đặt suy nghĩ của mình lên trẻ, bắt trẻ phải theo ý mình nếu làm như thế sẽ khiến cho trẻ mất đi khả năng tư duy , sáng tạo vốn có.Vì thế, hãy để trẻ tự do khám phá trong nhà và ngoài trời theo cách của riêng mình, miễn sao trẻ luôn trong tầm quan sát và phạm vi an toàn là được. Hãy để trẻ tiếp thu những cái mới một cách tự nhiên nhất. Từ đó, trẻ sẽ học được cách tự lập và phát triển.

3. 2: Mỗi bài học luôn đi kèm với thực hành

Nếu chỉ được học lý thuyết, trẻ sẽ nhanh chóng quên đi mọi thứ. Do đó, sau mỗi lần giáo viên hướng dẫn với giáo cụ Montessori trẻ sẽ luôn được thực hành ngay sau đó. Ngoài ra luôn có những hoạt động thực tiễn để tạo cơ hội cho trẻ được quan sát và thực hành với đồ vật trong thực tế. Như rót nước, tự cởi giày dép, tự dọn dẹp lớp học, tự sắp xếp tủ cá nhân của mình gọn gàng,…

3. 3: Môi trường Montessori thân thiện, không phạt cũng không thưởng

Trường học Montessori luôn là môi trường học tập, sinh sống thân thiện và tự nhiên nhất có thể. Mỗi khi trẻ mắc sai lầm, không phê phán hay phạt trẻ như cách giáo dục truyền thống. Khi trẻ làm sai trẻ sẽ quan sát và thực hành lại cho đúng. Nhờ đó trẻ có thể tự rút ra kinh nghiệm cho mình để làm điều đúng đắn về sau.

Bên cạnh đó, trong quá trình áp dụng phương pháp Montessori, cần luôn khuyến khích động viên và tán dương trẻ. Đặc biệt mỗi khi trẻ hoàn thành xuất sắc công việc của mình.

 

3. 4: Không làm gián đoạn sự tập trung của trẻ

Khi trẻ đang thực hành một hoạt động nào đó hoặc khám phá một giáo cụ Montessori hãy để trẻ yên tĩnh một mình. Trẻ cần sự tập trung để tự khám phá cách chơi và tự giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình “hoạt động”. Giáo viên chỉ can thiệp và đưa ra các hướng dẫn khi trẻ yêu cầu được giúp đỡ.

3. 5: Truyền cảm hứng cho trẻ một cách tự nhiên nhất

Luôn tạo cơ hội cho trẻ được khám phá thiên nhiên bên ngoài thông qua các hoạt động ngoài trời đó là giúp trẻ học mọi thứ một cách tự nhiên nhất, trẻ sẽ không cảm thấy ngột ngạt hoặc gò bó trong không gian chật hẹp của lớp học thường xuyên nữa. Các trường Montessori vì vậy thường tổ chức các lớp học dã ngoại, tham quan thực tế để trẻ hòa mình cùng thiên nhiên, trẻ được khám phá được trồng rau, khám phá các con vật. Ba mẹ khi ở nhà cũng cần chịu khó đưa con đi dạo, đi tham quan đây đó để trẻ được gần gũi hơn với thiên nhiên.

Link trường hòa vào

3 6: Chúng ta chỉ giữ vai trò là người hỗ trợ, đồng hành cùng trẻ

Trong phương pháp Montessori luôn đề cao sự phát triển tự nhiên của trẻ, giúp trẻ tìm ra và khai phá tiềm năng của bản thân. Tuy nhiên để giúp trẻ luôn luôn có những lựa chọn và hành động đúng đắn trẻ vẫn phải hoạt động trong phạm vi quan sát nhất định của chúng ta

Theo Montessori chúng ta không phải là người dạy trẻ, mà là người hỗ trợ cho trẻ phát triển,  khuyến khích khả năng tự học của trẻ, không nên áp đặt suy nghĩ của mình lên trẻ. Tránh phán xét, hay mặc định đúng hoặc sai ảnh hưởng tới tâm lý của trẻ.

3.7. Tạo ra nguồn cảm hứng sáng tạo cho trẻ

Khi trẻ được tự do chọn các hoạt động cho mình, làm việc theo những quy tắc riêng thì sự sáng tạo luôn được hình thành và phát triển. Trong các hoạt động Montessori trẻ thường làm việc theo nhiệm vụ vì niềm vui tìm thấy trong cả quá trình hơn là kết quả cuối cùng, do đó trong quá trình hoạt động cảm hứng sáng tạo sẽ được nảy sinh.

Ngoài ra, việc bé được tiếp xúc với các nền văn hóa khác nhau cũng khuyến khích trẻ mở rộng suy nghĩ của bản thân về thế giới và xử lí các vấn đề theo nhiều cách.

4.Các góc học tập trong lớp Montessori

4.1 Góc Montessori thực hành cuộc sống

Đó là các bài học liên quan đến cuộc sống thực tế mà các bé được quan sát hằng ngày, mỗi bài học sẽ được các giáo viên giới thiệu cùng với các giáo cụ Montessori thực hành cuộc sống hoặc các đồ dùng hằng ngày như giáo cụ khung kĩ năng  giúp bé cởi áo, mặc áo, cởi nút, buộc dây giày… hay học rót nước, chăm sóc cây, quét nhà…

 

 

4.2 Góc Montessori toán học

Trẻ sẽ được làm quen và học các giáo cụ Montessori về toán học như gậy số, bảng số nhám, bảng cộng, bảng trừ, bảng nhân, bảng chia…giúp các bé làm quen với các con số. Học các phép tính cộng, trừ, nhân, chia một cách đơn giản dễ hiểu.

 

4.3 Góc Montessori ngôn ngữ

Trẻ được khuyến khích thể hiện bản thân qua lời nói, diễn đạt. Học cách nhận biết mặt chữ và tô chữ qua các giáo cụ Montessori ngôn ngữ như bộ chữ cái tiếng việt, khuôn luyện viết chữ, thẻ chữ cái…

 

4.4 Góc Montessori cảm quan

Bao gồm các bài tập được thực hành cùng các giáo cụ Montessori cảm quan giúp bé phát triển toàn diện cả 5 giác quan thích giác, vị giác, khứu giác, thị giác và xúc giác. Đó là các giáo cụ như tam thức, nhị thức, túi bí mật, lọ vị giác, lọ khứu giác…

 

4.5 Góc Montessori văn hóa khoa học

Đó là không gian bao gồm các lĩnh vực lịch sử, địa lí,động vật thực vật, thời gian…Trẻ sẽ thỏa sức học hỏi và khám phá cũng các giáo cụ Montessori văn hóa khoa học bao gồm bản đồ các châu lục, đồng hồ, các hành tinh, bảng ghép hình động vật, thực vật…

 

 

5. 7 sự khác biệt giữa phương pháp Montessori và phương pháp Giáo Dục Truyền Thống

Phương pháp Montessori là phương pháp sư phạm hiện đại nên chắc chắn nó có những sự khác biệt nhất định so với phương pháp giáo dục truyền thống. Chúng ta cùng xem sự khác biệt đó nhé.

Phương pháp Montessori

Phương pháp truyền thống

1.Phát triển nhận thức cho trẻ một cách tự nhiên, không quá gò bó hay áp đặt theo khuôn mẫu

1.Tập trung chủ yếu vào sự phát triển xã hội và giảng dạy theo các quy chuẩn chung của bộ giáo dục.

2.Giáo viên giảng dạy từng học sinh một

 

2.Giáo viên giảng dạy cùng lúc cho tất cả các thành viên trong lớp.

3.Phân chia lớp học theo những nhóm tuổi khác nhau

 

3.Lớp học cùng chung một độ tuổi

4.Thiết kế bài giảng linh hoạt phù hợp với khả năng của trẻ và khích lệ trẻ làm mọi việc tùy theo khả năng và sở thích của chính mình

4.Giảng dạy theo giáo án và khung chương trình đã định sẵn

 

5.Khuyến khích rèn luyện khả năng làm việc nhóm, học cách giúp đỡ nhau khi giải quyết các bài tập

5.Chủ yếu truyền đạt kiến thức, không chú trọng thực hiện các hoạt động, bài tập nhóm.

6.Trẻ được làm mọi việc một cách độc lập, sáng tạo. Giáo viên đóng vai trò là một người hướng dẫn chỉ can thiệp khi trẻ yêu cầu.

6.Trẻ hoạt động một cách thụ động, theo khuôn mẫu và không được làm sai hướng dẫn hay làm khác giáo viên.

7.Trẻ tự rèn luyện được tính kỷ luật, tự chịu trách nhiệm về việc làm của mình, không có thưởng cũng không có phạt

7.Giáo viên áp dụng những hình thức kỷ luật khác nhau mỗi khi các trẻ sai


 
Bài viết được tổng hợp bởi Dreams Montessori. Mọi chia sẻ và copy vui lòng trích dẫn Nguồn hoặc liên hệ trực tiếp cho Admin để được hỗ trợ ! ( Bài viết có sử dụng tài liệu từ cuốn sách : "Maria Montessori Cuộc Đời Và Sự Nghiệp" và internet )

 

← Bài trước
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên

Bình luận

Tìm hiểu thêm về Montessori qua các bài viết khác

Combo giáo cụ Montessori giá ưu đãi